Odsek za demografiju

O studijskoj grupi

Redovne četvorogodišnje studije demografije na Geografskom fakulteta Univerziteta u Beogradu osnovane su školske 1999/2000. godine, na osnovu višedecenijske tradicije naše kuće u izučavanju stanovništva i školovanja obrazovanih profila magistara i doktora nauka iz oblasti populacionih istraživanja.

Studije demografije na ovom fakultetu su koncipirane kroz programe redovnih, master i doktorskih studija, kroz multidisciplinaran pristup izučavanju populacije. Otuda, u redovnim studijama, pored uže stručnih predmeta (prirodno obnavljanje stanovništva, migracije stanovništva, strukture stanovništva, projekcije itd) izvodi se nastava i iz predmeta koji imaju veze sa srodnim naučnim disciplinama: statistika stanovništva, istorijska demografija, epidemiologija, antropologija, ekologija, psihologija, geopolitika, populaciona politika i dr. Na smeru se stiču znanja o teorijskim pitanjima razvitka stavništva, o regionalnoj diferenciranosti demografskih procesa u Srbiji, Balkanu, Evropi i svetu.

Posebna pažnja posvećuje se izradi studija o stanovništvu, koje su primenljive u planovima razvoja privrede, društva, prostornom i urbanističkom planiranju. Otuda naš smer omogućuje sticanje obrazovanja koje se može realizovati kroz zapošljenje u raznorodnim institucijama od lokalnog, državnog do međunarodnog nivoa (matične službe, sekretarijati za privredu, urbanizam, prostorno planiranje, statističke službe, ministarstva za dijasporu, socijalnu politiku, regionalni razvoj, kao i državne institucije, humanitarne i slične organizacije (Crveni krst, nevladine organizacije).

Nastava se organizuje kroz predavanja i vežbe, kao i praktične i terenske nastave, gostovanje profesora i predavača iz zemlje i inostranstva. U nastavi učestvuju profesori iz oblasti demografije, kao i nastavnici sa srodnih fakulteta: filozofski, medicinski, ekonomski i dr.

 O demografiji

Demografija je nauka o stanovništvu. Demografska problematika je stara kao i ljudski rod. Pitanja života i smrti, opstanka, fenomen rađanja, bračnog suživota, starenja, duboko su usađena u biološko, društveno i duhovno biće čoveka. Znanja o razvitku stanovništva su nicala u okrilju mnogih nauka, pa je demografija je interdisciplinarna nauka i povezana sa statistikom, sociologijom, ekonomijom, medicinom, biologijom, antropologijom, psihologijom i dugim naučnim disciplinama. Veza između demografije, njenih metoda i tehnika, i razvitka statistike i statističkog metoda kao univerzalnog metoda izučavanja masovnih pojava, posebno je naglašena. Primena savremenih demografskih analiza i projekcija za potrebe planiranja razvoja društva je specifičan doprinos demografije kao nauke.

Za razvoj demografije najzaslužniji su istraživači iz 17. veka, koji su razvili tehnike istraživanja koje se koriste i danas. Osnivač demografije je JohnGraunt. Od starih kultura i civilizacija do danas predmet razmišljanja su bila pitanja razvoja stanovništva u sklopu ukupnog razvoja društva. Veoma poznatu demografsku teoriju izneo je engleski ekonomista ThomasRobertMalthus, a razmatranja slična njegovim aktuelna su do danas. On je iskazao zabrinutost zbog nesrazmere između brzine rasta stanovništva i sredstava za život.

Savremena demografije ipak je zaživela kao samostalna disciplina tek sredinom prošlog veka kada su se istraživanja omasovila i bila inicirana velikim porastom stanovništva sveta. Demografija u Srbiji ima dugu tradiciju.

Demografija proučava promene u broju stanovnika, prirodno kretanje (rađanje i smrtnost), sklapanje i razvod braka, sve oblike migracija stanovništva. Predmet demografije su i strukture stanovništva prema različitim obeležjima kao što su starosna i polna, ekonomska, obrazovna, struktura prema nacionalnosti i religiji, bračna. Demografija istražuje i proučava zakonitosti i pravilnosti u promenama stanovništva pod uticajem nataliteta i mortaliteta, mobilnosti stanovništva i njihovih struktura.

Demografski razvitak je sinonim kompleksnog procesa razvitka stanovništva koji obuhvata prirodno i migraciono kretanje stanovništva i promene u svim strukturama stanovništva, ali i u međusobnoj interakciji i sve to u sklopu delovanja ekonomskih i socijalnih, bioloških, psiholoških i ostalih činilaca koji na direktan ili indirektan način uslovnjavaju ili usmeravaju razvitak stanovništva na određeni način.

Šef odseka

dr Mirjana Devedžić, redovni profesor

Katedra za demografiju

Šef Katedre

dr Mirjana Devedžić, redovni profesor

dr Mirjana Devedžić, redovni profesor

dr Gordana Vojković, redovni profesor

dr Ljubica Rajković, vanredni profesor

dr Vera Gligorijević, docent

dr Aleksandar Knežević, docent

mr Petar Vasić, docent

msr Jelena Stojilković Gnjatović, asistent

msr Natalija Mirić, asistent