Урбана и рурална географија II | Географски факултет

Urbana i ruralna geografija II

  • Vrsta i nivo studija: Osnovne akademske
  • Nastavnik: dr Dragica Gatarić
  • Status predmeta: Obavezan
  • Broj ESPB: 5
  • Semestar: VI
  • Broj časova: 2+1
  • Uslov: Položen ispit Urbana i ruralna geografija I

Uvođenje studenata u praktičnu primenu teoretski apsolviranih znanja iz oblasti urbane geografije; Sticanje znanja o urbanim naseljima sa svim njihovim relevantnim odlikama; Objašnjenje i razumevanje zakonitosti razvoja i razmeštaja gradskih naselja. Sagledavanje i tumačenje perspektivnih trendova u razvoju mreže urbanih naselja i urbanih sistema.

Razvoj sposobnosti kod studenata za aktivno učešće u sagledavanju problema urbanog razvoja, kao i osnovnih procesa koji oblikuju savremene gradove. Povezivanje najznačajnijih društveno-ekonomskih i tehnoloških faktora koji utiču na genezu i transformaciju urbanih naselja i urbanih sistema. Razumevanje osnovne planske i demografske kontrole razvoja gradova: određivanje namene zemljišta, zoniranje i slično.

Predavanja: Predmet i zadaci urbane geografije. Geografski pojam grada, pojam i razvoj gradova u svetu. Metode urbane geografije. Urbanizacija kao proces prostorne distribucije stanovništva i ljudskih aktivnosti. Funkcije grada i funkcionalna klasifikacija gradova. Teorije i modeli u objašnjavanju prostorne strukture grada. Prostorna struktura grada: funkcionalno-prostorna, populaciona i morfološka struktura. Kon­ver­gent­ne i di­ver­gent­ne dnev­ne mi­gra­ci­je grad­skog sta­nov­ni­štva. Socijalna topografija grada.  Grad i okolina. Ur­ba­ni gra­vi­ta­ci­o­ni are­a­li i sfe­re. Pojam centralnih mesta i centralnih funkcija. Mre­ža cen­tral­nih na­se­lja. Mre­že i si­ste­mi ljud­skih na­se­lja. Osnovne determinante i glavna obeležja mreže i sistema naselja u nekim zemljama Evrope. Pojam i obeležja urbanih sistema u svetu. Tipovi gradskih regija.

 

Vežbe: Uput­stva za pro­u­ča­va­nje gradskih naselja. Ime­nik na­se­lja i ime­na de­lo­va grad­skih na­se­lja. Utvr­đi­va­nje mi­kro­, mezo i makro po­lo­ža­ja, ekonomsko-ge­o­graf­skog i političko-geografskog po­lo­ža­ja gradskih na­se­lja. Određivanje namene površina i zoniranje. Analiza planske dokumentacije i određivanje homogenih i heterogenih gradova. Izdvajanje tipova urbanizacije u Srbiji. Gustina i razmeštaj stanovništva u gradu: modeli Klarka, Medvedkova i dr. Funkcionalna klasifikacija gradova u Srbiji. Utvrđivanje hijerarhije centara u prostoru. Izdvajanje i kartografsko predstavljanje konvergentnih i divergentnih dnevnih urbanih sistema i uticajnih sfera većih gradova u Srbiji.

Sr­bo­ljub Đ. Sta­men­ko­vić, Mi­lan Ba­če­vić: Ge­o­gra­fi­ja na­se­lja, Uni­ver­zi­tet­ski udž­be­nik, Ge­o­graf­ski fa­kul­tet PMF Uni­ver­zi­te­ta u Be­o­gra­du, Be­o­grad, 1992.
Slo­bo­dan Ćur­čić: Ge­o­gra­fi­ja na­se­lja, PMF, In­sti­tut za ge­o­gra­fi­ju, Uni­ver­zi­tet u No­vom Sa­du, No­vi Sad, 1992.
Milan Vresk: Osnove urbane geografije, Školska knjiga, Zagreb, 1990.
Milan Vresk: Grad i urbanizacija, Školska knjiga, Zagreb, 2002.
Luis Mamford: Grad u istoriji, Book&Marso, Beograd, 2006.
Ge­o­graf­ska en­ci­klo­pe­di­ja na­se­lja Sr­bi­je, knj. I (A – Đ), II (Ž – Lj), III (M – R) i IV (S – Š), Ge­o­graf­ski fa­kul­tet, Age­na, Struč­na knji­ga i Sr­bo­soft, Be­o­grad, 2001, 2002. (štam­pa­no iz­da­nje) i 2004. (elek­tron­sko iz­da­nje).
Ge­o­graf­ska en­ci­klo­pe­di­ja na­se­lja Sr­bi­je – Voj­vo­di­na, knj. I, Ge­o­graf­ski fa­kul­tet Uni­ver­zi­te­ta u Be­o­gra­du, Be­o­grad, 2005.