Geografija stanovništva

Pojava i razvitak geografije stanovništva u sistemu geografskih disciplina; mesto geografije stanovništva u sistemu nauka o stanovništvu; predmet i zadaci geografije stanovništva; metode proučavanja; teorijski pogledi na razvoj stanovništva; jedinice, obeležja i izvori podatak o stanovništvu.

Upoznavanje studenata sa osnovnim demografskim pokazateljima, izdvajanje populaciono-geografskih prostora sa istim ili sličnim razmeštajem, strukturama i kretanjem stanovništva, određivanje doprinosa pojedinih faktora koji su tu jednakost uslovili i određivanje bitnih karakteristika svake od izdvojenih regija u odnosu na sve ostale regije. Poseban akcenat je stavljen na proučavanje stanovništva Srbije i sagledavanje njegovih karakteristika u odnosu na globalno stanje i razvoj stanovništva.

Predavanja:
Teorijski i metodološki aspekti geografije stanovništva; Geografije stanovništva u sistemu geografskih disciplina; Mesto geografije stanovništva u sistemu nauka o stanovništvu; Predmet i zadaci geografije stanovništva; Metode proučavanja u geografiji stanovništva; Teorijski pogledi na razvoj stanovništva; Jedinice, obeležja i izvori podatak o stanovništvu; Razvoj naseljenosti na zemlji-postanak i razvoj čoveka; Evolucija i razvitak svetskog stanovništva; Migracije stanovništva u prošlosti, širenje kulturnih uticaja pojedinih naroda i zone civilizacije; Prostorna struktura stanovništva; Dinamika stanovništva i domaćinstava; Brojno kretanje stanovništva i domaćinstava; Prirodno kretanje stanovništva: natalitet, fertilitet i reprodukcija, mortalitet i prirodni priraštaj; Nupcijalitet i divorcijalitet stanovništva kao faktori demografskog razvoja;: Migracije stanovništva: pojam, uzroci, posledice, podele migracija, metodi i tehnike izučavanja, primeri migracija stanovništva u svetu i Jugoslaviji; Strukturne odlike stanovništva i domaćinstava: polni sastav stanovništva, starosni sastav stanovništva, ekonomske strukture stanovništva, obrazovni sastav stanovništva, rasni sastav stanovništva, etnička struktura stanovništva: religijski sastav stanovništva, jezički sastav stanovništva; Struktura domaćinstava: prema veličini, broju članova, izvorima prihoda; Strukture gradskog i seoskog stanovništva; Prognoze kretanja stanovništva i domaćinstava; Modeli stanovništva; Stanovništvo i populaciona politika.
Vežbe:
Izvori podataka o stanovništvu; Prikupljanje podataka o stanovništvu; Metode obrade statističkih podataka; Prezentovanje statističkih podataka; Kartiranje stanovništva; Razvoj naseljenosti u Evropi i svetu od praistorije do danas; Promene u kontinentalnom i regionalnom razmeštaju i gustini naseljenosti stanovništva; Savremena polarizacija u dinamici stanovništva; Regionalna polarizacija nataliteta, fertiliteta i reprodukcije stanovništva; Regionalizacija mortaliteta; Regionalizacija prirodnog priraštaja; Tipovi bračne strukture kao faktor regionalizacije reprodukcije; Savremene unutrašnje i međunarodne migracije stanovništva; Strukture stanovništva i njihova regionalizacija; Budućnost stanovništva; Metodologija izrade seminarskog rada; Izrada seminarskog rada; Prezentacija seminarskog rada.
Predviđena je poseta Republičkom zavodu za statistiku, Milana Rakića br. 5, Gradskom zavodu za statistiku, Tiršova br. 7, Etnografskom muzeju, UNHCR-u (Visokom komesarijatu Ujedinjenih nacija za izbeglice).U okviru vežbi koristiće se publikacije UN-a, popisi stanovništva i ostale statističke publikacije, kao i relevantni internet izvori.

Dušan Breznik, Demografija, analiza, metodi i modeli, Naučna knjiga, Beograd, 1988.
Miroljub Rančić, Statistika stanovništva, Beograd, 1970.
Stanovništvo i domaćinstava Republike Srbije prema popisu 2002. godine, Republički zavod za statistiku, Beograd.
Branislav Đurđev, Geografija stanovništva, PMF, Univerzitet u Novom Sadu, Novi Sad, 1998.
Branislav Đurđev, Osnovne tehnike u demografiji, Društvo demografa Jugoslavije, Beograd, 2001.
Nejamšić I. Demogeografija, Školska knjiga, Zagreb, 2006.
Donald T. Rowland, Demographic methods and concepts, Oxford University press, 2003.