Migracije stanovništva I

  • Vrsta i nivo studija: Osnovne akademske
  • Nastavnik: dr Danica Šantić
  • Status predmeta: Obavezan
  • Broj ESPB: 6
  • Semestar: V
  • Broj časova: 2+2

Upoznavanje sa tradicionalnim i savremenim teorijsko-metodološkim pristupima, metodama i tehnikama izučavanja migracionih kretanja stanovništva. Sagledavanje demografskih, ekonomskih, socijalnih i drugih determinanti migracionih fenomena.

Sticanje i primena znanja o migracijama stanovništva kao demografskom fenomenu, bitnom za razvoj naseljenosti, za kvantitativna i kvalitativna svojstva razvitka i razmeštaja populacionih potencijala.

Predavanja: Predmet, cilj i značaj izučavanja prostorne pokretljivosti stanovništva; Tipovi prostorne pokretljivosti stanovništva; Razvoj teorijskih pristupa u razmatranju unutrašnjih i međunarodnih migracija; Jedinice, obeležja i izvorna dokumentacija o migracijama stanovništva;Savremeni metodološki pristupi analizi migracija na osnovu popisne, vitalne, migracione statistike i registara stanovništva; Metode i tehnike izučavanja obima i tokova iseljavanja, useljavanja i neto migracija; Izučavanje selektivnosti migracija po značajnim demografskim, ekonomskim, socijalnim i drugim obeležjima; Demografske, ekonomske, socijalne, političke i kulturne determinante migracija stanovništva; Migracije stanovništva i procesi deagrarizacije, urbanizacije, privredne, socijalne i ukupne transformacije geoprostora; Istorijski aspekti migracija stanovništva na Balkanskom poluostrvu, Metanastazička kretanja na Balkanskom Poluostrvu – uzroci i posledice; Uticaj metanastazičkih kretanja na poreklo i kompoziciju stanovništva Balkanskog Poluostrva.

Vežbe:

Prikaz različitih tipova prostorne pokretljivosti stanovništva; Metodološka objašnjenja mogućnosti izučavanja migracija stanovništva na osnovu različite statističke građe:  migracione statistike, popisi stanovništva, registri stanovništva i ankete o migracijama; Primeri korišćenja pojedinih metodskih postupaka u proučavanju migracija stanovništva; Pregled izabranih antropogeografskih studija o metanastazičkim kretanjima; Metodologija izrade seminarskog rada; Prezentacija seminarskog rada; Posete statističkim i sličnim institucijama koje prikupljaju podatke o migracijama stanovništva, kao i Kancelariji  IOM-a u Beogradu.

Cvijić J. (1922): Balkansko poluostrvo i južnoslovenske zemlje, Beograd.
Grupa autora (1990): Seobe srpskog naroda od XIV do XX veka, Zbornik radova posvećen tristagodišnjici Velike seobe Srba, Zavod za udžbenika i nastavna sredstva, Beograd.
Breznik D., Todorović G., Lalović M. (1989): Metode demografske analize migracija stanovništva, Centar za demografska istraživanja, IDN, Beograd,.
Spasovski, M. (1985): Tradicionalne i savremene metode i tehnike demogeografskih is-traživanja u Srbiji, Posebna izdanja Odseka za geografiju i prostorno planiranje PMF, knj. 3, Beograd, str. 85-100
Massey D. S. et al. (1998): Worlds in Motion. Understanding International Migration at the End of the Millennium (Oxford: Clarendon Press).
Castles S., Miller M. J. (2009): Age of Migration, International Population Movement in the Modern World, IV edition/Revised and Updated (Poglavlja II, III i od VIII-XIII)
Grupa autora (1990): Pogledi na migracije stanovništva Jugoslavije. Centar za demografska istraživanja, IDN,  Beograd.
Predojević-Despić J. (2010): Ka razumevanju determinanti međunarodnih migracija danas – teorijska perspektiva, Stanovništvo, IDN, 1/2010, Beograd, str. 25-48