Prirodni uslovi i nepogode u životnoj sredini

Upoznavanje i razumevanje uticaja prirodnih uslova na kvalitet životne sredine, privredne delatnosti i optimalne životne potrebe stanovništva. Upoznavanje i sagledavanje faktora promena prirodnih uslova na Zemlji. Upoznavanje nastanka prirodnih nepogoda, ali i iznalaženje načina zaštite od njih.

Studenti će sagledati recentno stanje i faktore promena prirodnih uslova na Zemlji, uticaj prirodnih uslova na optimalne životne potrebe stanovništva i privredne delatnosti, nastanak prirodni nepogoda, mere zaštite od nepogoda, kao i ponašanje u slučaju njihove pojave na nekom prostoru.

Predavanja:

1. Upoznavanje sa problematikom predmeta i sa obavezama studenata datog kursa.

2. Pojam, podela i značaj prirodnih uslova.

3. Pojam i podela prirodnih nepogoda.

4. Geološka podloga kao prirodni uslov; Inženjersko-geološke karakteristike podloge; Faktori promene geoloških uslova: prirodni faktori; Faktori promene geoloških uslova: antropogeni faktor.

5. Zemljište kao prirodni uslov; Faktori promene zemljišnih uslova: prirodni faktori; Faktori promene zemljišnih uslova: antropogeni faktor.

6. Reljefni uslovi: hipsometrija, vertikalna i horizontalna raščlanjenost, nagib terena, ekspozicije; Faktori promene reljefnih uslova: prirodni faktori; Faktori promene reljefnih uslova: antropogeni faktor. 7. Geomorfološke nepogode: odroni, klizišta, urušavanja tla.

8. Klimatski uslovi; Faktori promene klimatskih uslova: prirodni faktori; Faktori promene klimatskih uslova: antropogeni faktor.

9. Klimatske nepogode: olujno-gradonosne nepogode.

10. Klimatske nepogode: suša.

11. Hidrološki uslovi: površinske i podzemne vode; Faktori promene hidroloških uslova: prirodni faktor; Faktori promene hidroloških uslova: antropogeni faktor.

12. Hidrološke nepogode: poplave.

13. Biogeografski uslovi; Faktori promene biogeografskih uslova: prirodni faktor; Faktori promene biogeografskih uslova: antropogeni faktor.

14. Vrednovanje prirodnih uslova.

15. Zaštita od prirodnih nepogoda i upravljanje nepogodama.

Vežbe:

1. Posledice prirodnih nepogoda. 2. Udari asteroida, kometa i meteorita. 3. Litosferske nepogode: tektonski pokreti, vulkanizam. 4. Litosferske nepogode: seizmizam. 5. Klimatske nepogode: intenzivne padavine, mraz, poledica, magla, električna pražnjenja. 6. Klimatske nepogode nekarakteristične za teritoriju Srbije. 7. Hidorloške nepogode: cunami. 8. Hidorloške nepogode: lavine. 9. Biološke nepogode 10. Šumski požari. 11. Analiza prirodnih uslova izabranog prostora. 12. Kartiranje prirodnih nepogoda. 13. Kolokvijum. 14. Odbrana vežbi. 15. Odbrana seminarskog rada.

Dragićević S., Filipović D. (2009): Prirodni uslovi i nepogode u planiranju i zaštiti prostora. Geografski fakultet, Beograd.
Dragićević S., Stepić M., Karić I. (2008): Prirodni potencijali i degradirane površine opštine Obrenovac. Jantar grupa, Beograd.
Lješević M. (2005): Životna sredina sela i nenastanjenih područja. Geografski fakultet, Beograd.
Dinić J. (1997): Prirodni potencijal Srbije. Ekonomski fakultet, Beograd.
Abbott P. (2008): Natural disasters. McGraw-Hill Higher education.