Ревитализација сеоских насеља | Географски факултет

Revitalizacija seoskih naselja

  • Vrsta i nivo studija: Osnovne akademske
  • Nastavnik: dr Dragica Gatarić
  • Status predmeta: Izborni
  • Broj ESPB: 6
  • Semestar: V
  • Broj časova: 2+2

Upoznavanje sa pitanjima i problemima revitalizacije seoskih naselja i ruralnih prostora. Objašnjenje i razumevanje promena u ruralnom prostoru  (transformacija klasičnog sela i seljaštva, stvaranje sela sa tržišno orijentisanom proizvodnjom i sl.).

Razvoj aktivnog odnosa studenata prema planskim društvenim merama, intervencijama i akcijama na polju oživljavanja pojedinih segmenata seoskih naselja i teritorija i dr.

Predavanja: Različiti naučni aspekti revitalizacije seoskih naselja i teritorija. Revitalizacija seoskih naselja i ruralnih prostora u različitim sferama društvene prakse. Proces depopulacije i usitnjavanja seoskih naselja. Raseljena seoska naselja u Srbiji i njihovi resursi. Revitalizacija i prostorno-funkcionalna tipologija seoskih naselja. Fizionomski, demografski i funkcionalni aspekti revitalizacije seoskih naselja. Seoska naselja kao mogući razvojni centri Srbije. Prostorni model mreže ruralni naselja i reorganizacija mreže naselja u funkciji revitalizacije. Ruralna područja posebnih (specifičnih) funkcija. Kontinuirane planske mere, intervencije i akcije. Povremene planske mere, intervencije i akcije. Efekti očekivanih spontanih (neplanskih) uticaja. Hijerarhija planskih mera, intervencija i akcija: makro (nacionalne, državne), mezo (regionalne i subregionalne) i mikro (lokalne ili opštinske) planske mere, intervencije i akcije. Koncept održivog razvoja i revitalizacija seoskih naselja. Ruralni plan Srbije – bazični dokument i skup smernica za homogeni (uravnoteženi) i prosperitetni društveno-ekonomski razvoj. Strategija ruralnog razvoja RS. Primeri iz praksa u Evropskoj Uniji.

Vežbe: Komparativna analiza programa i planova revitalizacije pojedinih sela i grupa seoskih naselja i seoskih područja u Srbiji i u nekim državama Evropske unije. Izrada tematskih karata razmeštaja depopulacionih seoskih naselja, patuljastih sela (20 i manje stanovnika), spontano raseljenih seoskih naselja, staračkih domaćinstava (svi članovi stari 60 i više godine) sa zemljišnim posedom u svojini u seoskim naseljima Srbije, kao i odgovarajućih grafičkih priloga i dr. Elementi za izradu ruralnog plana (naučno-informativna osnova i struktura plana).

Grupa autora: Perspektivni razvitak seoskih naselja Srbije, IAUS, Beograd, 1969–1975.
Mi­lo­rad B. Ri­bar, Đor­đe R. Si­mo­no­vić: Ure­đe­nje se­o­skih te­ri­to­ri­ja i na­se­lja, Ar­hi­tek­ton­ski fa­kul­tet Uni­ver­zi­te­ta u Be­o­gra­du, Be­o­grad, 1993.
Revitalizacija sela, Zbornik radova, Agronomski fakultet u Čačku Univerziteta u Kragujevcu i Moravički okrug, Čačak, 1995.
Srboljub Đ. Stamenković: Naučna polazišta proučavanja aktuelne ruralne situacije i seoskih naselja kao mogućih centara razvoja Srbije, Stanovništvo, br. 1–4, Institut društvenih nauka, Centar za demografska istraživanja, Beograd, 1999.
Ljiljana Vasilevska: Program obnove sela kao instrument planiranja ravnomernog regionalnog razvoja, Arhitektonski fakultet Univerziteta u Beogradu, 2005.
Zakić Z., Stojanović Ž.: Ekonomika agrara, Ekonomski fakultet Univerziteta u Beogradu, 2008.