Teorija kartografije

  • Vrsta i nivo studija: Doktorske studije
  • Nastavnik: dr Dragica Živković
  • Status predmeta: Izborni
  • Broj ESPB: 8
  • Semestar: I
  • Broj časova: 4

Teorija kartografije je da prikaže sve koncepte teorijskih osnova kartografije i nove pojmove i kategorije kao što su kartovedenije, metakartografija, ikonika itd. Poslednjih decenija u kartografskoj nauci ponovo je aktuelno pitanje jasnog određivanja predmeta i metoda kartografije. Iako stara delatnost, kartografija još uvek nije uspela da se na jedinstven način teorijski odredi, tako da jedan koncept bude prihvaćen. Početak kartografske teorije nalazi se u antičkim shvatanjima geografije kao linijske i znakovne projekcije tada poznatih delova Zemlje. Cilj predmeta Teorijska kartografija je i da ukaže da se kartografska teorija razvijala po delovima, kao teorija o pojedinim delovima karte- kartografske projekcije, kartografske mreže, predstavljanje reljefa itd. Kasnije su se pojavili novi koncepti koji sve više izdižu predmet kartografije iz tehnološko-proizvodne ravni na viši, teorijsko-metodološki nivo. Cilj izučavanja predmeta Teorija Kartografije je da ukaže da se još uvek rešavaju njeni osnovni problemi: sistemnost kartografskog znanja i samosaznanja, teorija pojmova i konceptualizacije u geografskoj nauci i struci,teorija i metodi geografske i kartografske klasifikacije, teorija geografskog i kartografskog znanja, teorija kartografske delatnosti, teorija kartografskih strategija, resursa i kriterija efektivnosti kartografskog rada. Poseban teorijski problem je određivanje mesta kartografije u sistemu nauka. Savremeni teorijski pristupi kartografiji ukazuju da je ona posebna nauka, poddisciplina geografskih nauka, međudisciplina u sistemu nauka o prostoru, relativno samostalni sistem znanja, nastave, istraživanja i stručnog rada.

Cilj predmeta jeste da se u teorijskom i praktičnom pogledu doprinese poimanju kartografskog sistema koji ima široku primenu u praksi.

1. Teorijske osnove kartografije; 2. Primarni aspekt proučavanja kartografije; 3. Teorijski aspekt kartografije; 4. Filozofske osnove kartografije; 5. Teorija značenja u kartografiji; 6. Mesto kartografije u sistemu nauka; 7. Atribut posebnosti kartografije; 8. Atributi nauke u kartografiji; 9. Dvopolnost kartografije; 10. Virtualna kartografija; 11. Teorijski procesi u kartografiji; 12. Kartografski metod; 13. Teorija pojmova i konceptuelizacije u geografskoj nauci; 14. Teorija i metodi geografske i kartografske klasifikacije; 15. Komparacija koncepata u kartografiji.

Živković D., Jovanović J., Valjarević A. (2012): Multiparalelizam u kartografiji. Zbornik radova sa Međunarodnog naučnog skupa „Problemi i izazovi savremene geografske nauke  nastave“, Univerzitet u Beogradu, Geografski fakultet, str.177-181.
Živković D.,Jovanović J. (2010): Mesto kartografije u GIS-u i drugim prostornim sistemima, Zbornik radova sa međunarodnog naučnog skupa „Teritorijalni aspekti razvoja Srbije i susednih zemalja“, Univerzitet u Beogradu, Geografski fakultet, Beograd,str. 601-609.
Živković, D. i Jovanović, J. (2010). Mesto kartografije u GIS-u i drugim prostornim sistemima. Zbornik radova sa Međunarodnog naučnog skupa ”Teritorijalni aspekti razvoja Srbije i susednih zemalja”. Divčibare, 29 i 30. oktobar 2009. Beograd: Univerzitet u Beogradu - Geografski fakultet. str. 537-541.
Regotić, M. (2008). Daljinska detekcija kao metod prikupljanja podataka o prostoru. Beograd: Vojnotehnički glasnik. br.1. str. 91-112.
Frangeš: S.Frangeš, Zahtjevi postavljeni suvremenoj kartografskoj vizuelizaciji, Kartografija i geoinformatika, Vol.6, No.izv/spec.lipanj 2007.
Ikonović Vesna, Živković Dragica (2008): Metodološko-kartografski algoritam, Glasnik srpskog geogtrafskog društva, sveska LXXXVIII, broj 3, Beograd, str. 11-24.