Заштита природе | Географски факултет

Zaštita prirode

Autohtonost i autentičnost raznovrsnosti vrsta, ekosistema i prirodnih predela, ali i objekata i pojava geodiverziteta, sve više su ugroženi i opterećeni degradirajućim antropogenim uticajima. Cilj predmeta je da istakne potrebu za naučno postuliranim i na zakonskim osnovama uređenim aktivnostima i strategijama zaštite prirode. Ovim predmetom biće ukazano na pozitivan i prosperitetan pristup antropogenih planskih aktivnosti koje imaju za cilj zaštitu, očuvanje, negu i unapređenje autohtonih vrednosti biodiverziteta i geodiverziteta.

Primena stečenih znanja iz nastavnog predmeta u obrazovnom procesu, procesu upravljanja zaštićenim prirodnim dobrima i kompleksnoj zaštiti životne sredine.

Predavanja:

1. Osnovne teorijsko-metodološke postavke zaštite prirode – predmet, zadaci i metode proučavanja;
2. Značaj zaštite prirode;
3. Istorijski pregled aktivnosti na zaštiti prirode (u svetu i u Srbiji);
4. Nacionalne strategije zaštite prirode (pregled najznačajnijih međunarodnih primera);
5. Sistem zaštite prirode Srbije;
6. Međunarodne inicijative, konvencije i programi zaštite prirode (Rezervati biosfere, Ramsarska područja, i dr.);
7. Kriterijumi izdvajanja  zaštićenih područja – kriterijumi zaštite biodiverziteta i geodiverziteta;
8. In situ i ex situ zaštita;
9. Pristup izdvajanja „vrućih tačaka” – kopneni i marinski ekosistemi;
10. Ekoregionalni pristup zaštiti prirode;
11. Kriterijumi izdvajanja važnih područja i koncepcija zaštite – IBA, PBA, IPA i dr.;
12. Ekološke mreže i koridori zaštićenih područja;
13. Pravni i institucionalni aspekt zaštite prirode, uloga nevladinih organizacija i međunarodnih institucija – IUCN, WWF i dr.;
14. Kategorizacija i zoniranje zaštićenim prirodnim dobrima (međunarodna i nacionalna);
15. Upravljanje zaštićenim područjima.

Vežbe:
1-3. Regionalna biogeografska analiza razmeštaja zaštićenih područja; 4-6. Analiza in situ i ex situ zaštite vrsta i populacija na adekvatnim primerima; 7-8. Detaljana analiza razmeštaja zaštićenih prirodnih dobara na području Srbije; 9-10. Analitička studija zaštićenog prirodnog dobra po izboru; 11-12. Terenske posete zaštićenim prirodnim dobrima; 13. kolokvijum; 14-15. prezentacije seminarskih radova.

Janković M., Atanacković B. (1999): Biogeografija sa pedologijom. Geografski fakultet, Beograd.
Filipović D., Đurđić S. (2008): Ekološke osnove prostornog planiranja – praktikum. Geografski fakultet, Beograd.
Stevanović V., Vasić V. eds. (1995): Biodiverzitet Jugoslavije sa pregledom vrsta od međunarodnog značaja. Biološki fakultet, Ecolibri, Beograd.
Odabrani naučni i stručni tekstovi.